Κώστας Γ. Τσιλιμαντός - ΕΚ ΒΑΘΕΩΝ

Εφ. Ριζοσπάστης, γράφει ο Κ.ΑΝΔΡΟΝΙΚΑΣ για το PECTORE AB IMO «ΕΚ ΒΑΘΕΩΝ», 28-1-1983.

Κώστας Τσιλιμαντός — Sun, 15 Jul 2012 08:33:57 +0000

Ζυμωμένος με το δημοτικό τραγούδι και την καλή παραδοσιακή μας ποίηση ο Κ. Τσιλιμαντος στη συλλογή « PECTORE ΑB IΜΟ (εκ βαθέων) μπορεί με τον τρόπο του να εκφραστεί άνετα και να μεταδόσει τη συγκίνηση του, όταν μάλιστα οι πηγές της είναι το ελληνικό τοπίο,η λαϊκή παράδοση, ο λαϊκός μας πολιτισμός και η θυμόσοφη διάθεση των απλών ανθρώπων: «Εξω στον ηλιότοπο μεσογεναριάτικα/ στο χαγιάτι το παλιό κάθονταν αραδαριά/ του χωριού οι πρωτόγεροι κοιλοπροσηλιάζονταν/. Έξυναν τα γένια τους, κομπολογοπαίζανε,/ στρίβαν τις μουστάκες τους, σφίγγαν τα ζωνάρια τους/ και του ηλιού την αυλακιά με βουκέντρες μέτραγαν/. Κι ένας γέρογέροντας μες στους γέρους ρώτησε/. Για σκεφτείτε, βρε παιδιά, τί να τρώει ο βασιλιάς;! Σε μπελά τους έβαλε τούτο δω το ρώτημα/, που όλων των πρωτόγερων πέρασε τα στόματα/. Στην αγκουσαμάρα τους ξύστηκαν ξεξύστηκαν/ κι άξαφνα ένας γέροντας την κοιλιά χαϊδεύοντας/ σ' όλους βροντοφώναξε:/ Τι να τρώει ο βασιλιάς; Πεκουμέζι με ψωμί!»

Υπάρχει εδώ, συμπυκνωμένη στον τελευταίο στίχο, κάτι παραπάνω από τη σπαρταριστή περιγραφή της σκηνής και των ανθρώπων.Υπάρχει η πικρή λαϊκή ειρωνία που σφάζει με το γέλιο. Στο ποίημα «Χαιρετισμός με την ίδια σατυρική διάθεση Θα ξεγυμνώσει έναν από τους ασελγείς επιβήτορες της εξουσίας:

«Είχα την ευτυχία να σας ακούσω, το 73 στην Πάργα/, όταν το πνεύμα σας φυσούσε απ' τον εξώστη/. Τι θαύμα ήταν εκείνο, τι ευφορία λόγων, τι επιδεξιωσύνη στις κινήσεις/, τι μόχθος η φωνή να φτάνει σε κορώνες!/ Υψηλά νοήματα σε σχήματα να κλείνεις/ και σε περίτεχνες συνεκδοχές/ ισόκωλα, πάρισα κι ομοιοτέλευτα/. Ο τόσος οίστρος κι η σοφία/ στο σχέδιο το αρχικό να υπακούει/. Ολη σου η τέχνη στην υπηρεσία της πατρίδας!/... κι εγώ το χέρι μου να φέρνω αντήλιο/ κι όλο να σκύβω/, να σκύβω θεέ μου, τόσο χαμηλά να σ' εύρω!»

Η στέρεη κλασική παιδεία του Τσιλιμαντού, προσφέρει πλούσια ιστορικά, μυθολογικά και γλωσσικά ακόμα υλικά για μια ποίηση που βρίσκει συχνά τη σύγχρονη ευαισθησία, χάρη στην τέλεια αφομοίωση και τη σωστή ενσωσμάτωσή τους. Τα αφιερώματα, από άλλη πλευρά, στο Πολυτεχνείο και στον αγωνιστή της ιρλανδικής ανεξαρτησίας Μπόμπυ Σάντς, βεβαιώνουν πως ανταποκρίνεται με θέρμη στις σύγχρονες ανησυχίες: «...Τώρα σκυτάλη έγινε το μαχαίρι σου/ κι άλλοι συντρόφοι της ράτσας σου το πήραν στα χέρια/ και τρέχουν στο στίβο που άνοιξες/ κι όταν ο θάνατος μάχεται την αδικία/, βαραίνει στην πλάστιγγα της ζωής».

Κ.ΑΝΔΡΟΝΙΚΑΣ

Ετικέτες:

PECTORE AB IMO

ΕΚ ΒΑΘΕΩΝ

Κ.ΑΝΔΡΟΝΙΚΑΣ

Ριζοσπάστης

Ηπ. Εστία, τ. 369-370, 1983, γράφει Β. ΜΑΡΓΑΡΗΣ για το "{PECTORE AB IMO" -ΕΚ ΒΑΘΕΩΝ.,

Κώστας Τσιλιμαντός — Fri, 13 Jul 2012 23:43:46 +0000

Ο κ. Κώστας Τσιλιμαντός δεν είναι καινούργιος στα σημερινά μας γράμματα. Απο χρόνια κάμποσα τώρα ασχολείται γόνιμα με τον ποιητικό –περισσότερο- λόγο κι έχει μάλιστα να μας δείξει μέχρι στιγμής αρκετούς στίχους, που φανερώνουν πως σίγουρα δε στερείται προσόντων και δυνάμεων βασικών για το χτίσιμο ενός έργου, μέσα στη λογοτεχνία μας, πράγματι προσωπικού. Το βιβλίο τούτο, έτσι, έρχεται, νομίζω, να στηρίξει τα παραπάνω. Γνωρίσματα του: ή παραδοσιακή γραφή και η εμφανής φυσική ύπαρξη, πίσω απ’ την οποίαν, εν τούτοις, κτυπά η καρδιά μιας υπερβατικής παρουσίας... Ο στίχος είναι ήρεμος και γλαφυρός, κεντημένος με όμορφες και συχνά πρωτότυπες ζωγραφικές εικόνες και η γλώσσα γενικά ώριμη, στρωτή και καλλιεργημένη. Κύριος ενός συγκρατημού, που στρεφεται προπάντων γύρω απο το κοινωνικό άτομο και την σχεδόν (απ’ όλες τις μεριές του ορίζοντος) παγιδευμένη του υποστάση -απ’ το άτομο, που, καθώς συνεχώς γλυστρα πρός ένα χαμερπή modus viventi, κατάντησε να προπηλακίζει την ίδια τη ζωή του-, ο σ. Με μεταφορές και συχνά ιστορικές παραλληλησεις, εξωτερικύει τις σκέψεις και τα συναισθήματα του, ζωντανεύοντας τα και πλέκοντας σε όχι σπάνιες περιπτώσεις ωραία ποιητικά κομμάτια. Μια κατάφαση, επίσης μπρός στο σκοτεινό κόσμο του μεταφυσικού και του απροσπέλαστου, που εν πολλοίς καθοδηγεί τη μοίρα» μας, είναι εδώ έντονα παρούσα. Πάραυτα όμως, δε λείπουν και τα μέρη στο βιβλίο, που απο λογοτεχνικής σκοπιάς δεν έχουν πάντα το ισοϋψές να προσφέρουν (σ. 7,14, 25, 26, 63). Τα καλύτερα ποιήματα της συλλογής είναι: «Βραδυνό», «pectore ab imo», «Η ποίηση», «Χαιρετισμός», «Μπόμπυ Σάντς».

Β. ΜΑΡΓΑΡΗΣ

Ετικέτες:

Β. ΜΑΡΓΑΡΗΣ

PECTORE AB IMO

ΕΚ ΒΑΘΕΩΝ

Ηπ. Εστία, τ 379-380,1983, γράφει ο Δημ.. ΚΟΚΚΙΝΟΣ για το "PECTORE AB IMO"

Κώστας Τσιλιμαντός — Fri, 13 Jul 2012 21:09:51 +0000

Ο Κώστας Τσιλιμαντός, που είναι γνωστός στα γράμματα μας (ειδικώτερα τους αναγνώστες της «Ηπειρώτικης εστίας»), θητεύει σε μια ελεύθερη και ανένταχτη ποίηση, φέροντας την καθαρότητα μιας αποκαθαρμένης αγωνίας, για να δώσει στον πάσχοντα άνθρωπο ένα προσωπικό μήνυμα, που να έχει κάποια όχθη μέσα στο χάος. Γι’ αυτό μετουσιώνοντας τις βιωμένες συγκινήσεις με την διυλισμένη γύρη της μνήμης ενός νόστου και την γεύση της διάψευσης, αφήνεται σ’ ένα λυρικό μονόλογο σηματοδότησης, όπου η ανθρώπινη υπόσταση θα υπερβεί την χοϊκή της καταβολή.

Έτσι με την αίσθηση της φθοράς, απ την μία και, απ’ την άλλη, με την όραση της πνευματικής ανίχνευσης,γίνεται ένας ποιητής με το ποτήρι στο χέρι και τον σαρκασμό στο λόγο, για να δώσειμια βαθύτερη διάσταση στα ανθρώπινα. Ακόμα ευαίσθητος και στη φιλοσοφική εναντένιση της μοίρας, προχωρεί στην αποκάλυψη της υπαρκτής καθημερινότητας και αναζητεί, στο πυθμένα τηςεκείνη τη κύρωση που θα του προσφέρει την τεκμιρίωση της αβεβαιότητας. Εν τούτοις, όμως, ο ποιητής αυτός, που δεν λεηλατήθηκε απ’ την φαντασμαγορία της αγοράς και που ψάχνει για την πλήρωση του κενού στο χώρο των ιδανικών, διαπνέεται απο μια σπάνι ααγνότητα κι έχει στη φωνή του την ανόθευτη ειλικρίνεια που τόσο τον καταξιώνει. Γιατί, πέρ’ απ’ τις νύξεις και τον κυμαινόμενο συναισθηματισμό, υπάρχει πάντα η βαθύτερη σπονδύλωση απο κάποια μνήμη μεταφυσικής προσδοκίας, η οποία έχει διαστρώσει την υπαρξιακή αντινομία της διαλεκτικής σκέψης. Γι’ αυτό, μάλιστα, η ποίηση του απλώνεται σε διευρυμένη θεματογραφική κλίμακα, που καλύπτει όλο το φάσμα των σημείων επαφής με τη ζωή, ξεκινώντας απ’ τη δική του τροχιά, για να ρίξει τον αντικατοπτρισμό της παντού. Ο Κ. Τ. που μετάφρασε και τον Θέογνι, ξέρει να κινείται με οικειότητα, να ελέγχει τον αυθορμητισμό και να μην παρασύρεται απ’ τις λέξεις, όταν στέκεται στο χώρο της προσωπικής ζωής, πράγμα που, στις περιπτώσεις αυτές, ελλοχεύει παρόμοιος κίνδυνος.

Δ.ΚΟΚΚΙΝΟΣ

Ετικέτες:

Δ. ΚΟΚΚΙΝΟΣ

PECTORE AB IMO

ΕΚ ΒΑΘΕΩΝ

Εφ. Κορίνθου,αρ. φ. 1307,1982, γράφει η Ευαγγελία Παπαχρήστου – Πάνου για το PECTORE AB IMO «ΕΚ ΒΑΘΕΩΝ», 29-4-1982

Κώστας Τσιλιμαντός — Fri, 13 Jul 2012 19:37:17 +0000

Με τον πιο πάνω τίτλο έφτασε στα χέρια μας το βιβλίο το Κώστα Γ. Τσιλιμαντού. Ένα θαυμάσιο βιβλίο 95 σελίδων με πρωτότυπο εξώφυλλο, όπου ο ζωγράφος του (δεν βλέπω να αναφέρεται το όνομα του) έχει συνδέσει τον κλασικισμό με το συμβολισμό. Δύο αισθητικές εκφάνσεις της τέχνης, που τις συνδέει άνετα η παρουσία της πανανθρώπινης γλώσσας που είναι η μουσική. Πριστού μιλήσαμε για το αισθητικό και νοηματικό κλίμα της ποίησης του Κ.Τ. θα πρέπει να τονίσουμε ότι ο συγγραφέας παραθέτει στο τέλος του βιβλίου του αυτού ένα πολύ κατατοπιστικό γλωσσάρι για τον αναγνώστη. Ακόμη θα πρέπει να πούμε -εν προοιμιω- οτι ευτυχώς που για λόγους τεχνικούς του τυπογραφείου δεν παρουσιάζεται αυτή η θαυμάσια ποιητική γλώσσα του Κ.Τ. στο μονοτονικό σύστημα γραφής. Όχι πως θα μας δυσκόλευε στη ανάγνωση της αλλά για κάποιο λόγο ν' αφαιρεθούν τα λίγα και απλά στολίδια της γλώσσας μας, αφού και άλλοι λαοί όπως ρουμάνοι γάλλοι, κινέζοι κτλ. Τα σέβονται στη γλώσσα τους που μπορεί και να μήν υπηρετούν γραμματικούς κανόνες. Τα περιττά, η ζωντανή μας γλώσσα τα απέβαλε ώς μή απαραίτητα, όπως λόγου χάρη τις σε «ήτα» ρηματικές καταλήξεις με την υπογεγραμμένη της καθαρεύουσας. Ας είναι επομένως ήσυχος ο Κ. Τιλιμαντός. Έχουν μείνει σοβαροί λογοτέχνες και γλωσσολόγοι που σέβονται ακόμη τη θαυμάσια Ελληνική μας γλώσσα και κρατούν τα στολίδια της.

Και τώρα για το σώμα της ποίησης του Κ. Τσιλιμαντού. Δέν θα δυσκολευτούμε να σημειώσουμε εδώ τα αισθητικά και νοηματικά στοιχεία αυτής της εξαίρετης «εκ βαθέων» ποίησης, γιατί είναι ποίηση ουσιαστικών στίχων σωστής νεοελληνικής γραφής όπου οι λέξεις αποστάζουν ηχητική αρμονία και λεκτική ακρίβεια νοήματος και μηνύματος. Ο στίχος ρέει σαν γάργαρο νερό αποκαλύπτοντας το βαθύ, ανθρώπινο και ηθικό δυναμικό του ποιητή. Ο Κ.Τ. είναι ποιητής της καθαρής έκφρασης και του ουσιαστικού στοχασμού. Και το γεγονός αυτό μας δίνει προτερήματα ενός λόγου απο τον οποίο δεν απουσιάζει ούτε το στοιχείο του σαρκασμού. Μεσον δηλαδή ενός πνευματικού ανθρώπου, να αντιμετωπίζει τον κόσμο, στιγματίζοντας την οσμή της ανενδοίαστης κοινωνικής σήψης. Μορφωμένος, πλούσιος σε γνώσεις και εμπειρείες, οικοδομεί με αίσθημα, αίσθηση και πνεύμα γόνιμο, τον ποιητικό του λόγο. Δεισδυει εκεί που ελλοχεύει το κακό, στη ρίζα του έντεχνα καλυπτόμενου ανθρώπου. Εντοπίζει το κακό στο υπόγειο ρεύμα της κίνησης του, όπου βρίσκεται ακόμη σε λανθάνουσα μορφή, και το φέρνει στο φώς, για να το καταγγείλει με τη δική του άρτια τοποθέτηση γνώσεων και εννοιών. Τι να πρωτοθαυμάσουμε σ’ αυτή τη ποίηση που χύνεται σαν συγκρατημένο ποτάμι λόγου, μέσα σε ποιητικά κανάλια για να μας βεβαιώσει πως υπάρχει ακόμα ευαισθησία για την αλήθεια και την ηθική υπόσταση της ζωής;

Εδώ κελαρύζει ο παραδοσιακός ρυθμός βαλμένος ευστοχα μέσα στη ρυθμική περπατησιά της συγχρονης δομής του ποιητικού λόγου. Αθροισμα χρυσού δώρημα τέλειον! Δουλεύει σαν ξυράφι η οξύτητα της αλήθειας για να συνθέσει, όπως μια συμφωνική μουσική,χωρίς να σε αφήνει στη μονόπλευρη καταγγελία του γεγονότος που συνήθως οδηγεί στο κενό. Λουσμένος στο φώς της γνώσης θητευει στη μελέτη της ζωής και του θανάτου. Θανάτου παντοιοτροπως, εκδηλούμένου, για να δικαιώσει, με τη βαθύτερη ουσία της προσφοράς του την «Αιώνων ιστορία» στη «στη χώρα του ήλιου», που είναι η πατρίδα μας. Και που ο ποιητής βλέπει να πληθαίνουν πάνω της οι σκιές και να τυραννούν τα βουβά βάθη του υποσυνείδητου του. Όμως ο λόγος αναπηδά αδέσμευτος να διεκδικήσει τα διακιώματα του απο καταβολής κόσμου. Με βαθύ στοχασμό κι άλλοτε με μια εκλεπτισμένη ειρωνεία ο Κ.Τ. απαντά στη χαλασμένη σκέψη του κοινωνικού συνόλου των ανθρώπων . Δεν μπορώ να ξεχωρίσω στίχους χωρίς να βλάψω το σύνολο αυτής της ενιαίας εννιολογικά ποιησης. Όλο το βιβλίο είναι ένας πολύπλοκος μηχανισμός έμπνευσης και διατύπωσης, αποθησαυρισμένου υλικού και σοφίας και εμπειρίας. Κανείς δεν έκλεψε το φώς του Κώστα Τσιλιμαντού. Κι αν ο φόβος πήρε προσωπο και αράδα κρούει τις θύρες, όμως η ηθική διαμαρτυρία του ποιητή μας γεμίζει ελπίδα.

Βεβαιωνόμαστε, πώς κάποιοι στέκονται στο μετερίζι της ζωής, απο τότε που, ο Μεγάλος Δάσκαλος της κοινωνικής ηθικής, δεν σταμάτησε να κρούει τις θύρες τις καρδιάς μας.

«Ώρα πλασμένη απο ξυράφια» είναι το περισσότερο μέρος της ποίησης του Κ.Τ. που σαλπίζει άφοβα το ωραίο τραγούδι της αλήθειας με λόγο ωστόσο σιγανό αλλά γενναίο. Δεν είναι εύκολο πράγμα να μηνύεις το κακό, χωρίς να εμπλέκεσαι σε ρητορικά σχήματα λόγου . ο Κώστας Γ. Τσιλιμαντός το πέτυχε.

Ευαγγελία Παπαχρήστου - Πάνου

Ετικέτες:

Ευαγγελία Παπαχρήστου – Πάνου

PECTORE AB IMO

ΕΚ ΒΑΘΕΩΝ

Ο ΝΤΙΝΟΣ ΒΛΑΧΟΓΙΑΝΝΗΣ έγραψε για το "PECTORE AB IMO" ,στο "Νέο Κύκλο Κων/πολιτών" τ. 182, 1982 Απρίλιος.

Κώστας Τσιλιμαντός — Thu, 12 Jul 2012 19:56:05 +0000

"Εχει ειπωθεί, και τον τελευταίον καιρό ακολουθείται αυτός ό λόγος κατά κόρο, ότι το έργο τέχνης έχει σκοπιμότητα. Δε γίνεται δηλαδή ή τέχνη για την τέχνη, άλλα εξυπηρετεί κάποιον σκοπό. Και ό σκοπός είναι ή πεμπτουσία και ή αποστολή της τέχνης. Πολλές φορές έχω βρεθεί μπροστά στο δίλημμα: νά υπηρετήσω ένα σκοπό, ή να ξεφορτωθώ τά όσα έχουν συσσωρευτεί μέσα στά βάθη τοΰ είναι μου; ΤΙ θά γίνω, λέει ό ,Παλαμάς, αν δε μιλήσω και ακούω νά μουγκρίζει οτήν ψυχή μου ή θάλασσα μου πού με συγκλονίζει;

Πραγματικά αυτές οί σκέψεις έρχονται στο διάβασμα τών πρώτων ποιημάτων τοΰ Κώστα Γ. Τσιλιμαντού. Είναι ό ήρεμος ποιητής, πού ξέρει άριστα νά ζωγραφίζει και μελαγχολικά νά στοχάζεται. Δεν είναι όμως ό ποιητής πού εγκατάλειψε την όμορφη μούσα του, νά συνεχίσει μόνη της το δρόμο πού τοΰ χάραξε. Ξέρει καλά ότι ό ποιητής δεν πρέπει νά βασίζεται μόνο στο τάλαντό του. Πρέπει νά το πλουτίσει μέ τήν παρατήρηση και τή μελέτη κι έτσι τον άκοΰς μέσα σέ μιά δίνη από Έλληνοπρέπεια, μυθολογία και σοφές ρήσεις νά τραβάει κοντά του το συναίσθημά σου και νά σέ παρακινεί στο νά συμπορεύεσαι και νά πείθεσαι ότι κάτι μεγάλο τελεσιουργεΐται στις σελίδες τοΰ ΡΕCΤΟRΕ ΑΒ ΙΜΟ.

Προχωρώντας όμως θά δεις τήν πραγματική όψη τοΰ ποιητή. Τήν όψη πού συγνεφιάζει όταν γύρω του πυκνώνει το σκοτάδι, ή πάει νά μαρτυρήσει ό πλησίον του. Και ό ποιητής γεννιέται εκεί πού σπέρνεται ή αγανάκτηση: FΑCΙΤ ΙΝDIGΝΑΤΙΟ VΕRSUΜ, έλεγαν οί Λατίνοι. δηλαδή «η αγανάκτηση παράγει τον στίχο». Βλέπεις τον ποι¬ητή νά διαμαρτύρεται: «Στους τροχούς της ανάγκης τέλεια δεμένη ή γη, μ' ακρίβεια μαθηματική γυρίζει». Και πιο κάτω θά τον ακούσεις μέ λόγο απλό, λιτό, εναργή, ν' αναρωτιέται: «Ποιοι μ' ορμή και λύσσαν/ κόψαν, σκίσαν, λύσαν/ και σέ ερέβων βάθη / τ' ασίγαστα του πάθη» γκρέμισαν τοΰ παιδιού τήν πορεία και τό έβγαλαν άπό το δρόμο του πού άρχιζε μέ λεμονιάς κλώνια.

Εκεί πού θά σέ συγκρατήσει ζωηρά ό ποιητής είναι ή φιλοσοφική του διάθεση και ό πυκνός λόγος του, πού θά νιώσεις νά επικοινωνείς μέ έναν φτασμένον και καλλιέργημένον άνθρωπο, πού ζητάει νά σοΰ μεταδώσει τις συγκινήσεις του, μέ χειρονομίες τελετουργικές και μέ πυρέσσοντα χείλη.

Έκεϊ όμως πού θά τον βρεις ανεπανάληπτο, είναι όταν αφήνει τήν καρδιά του νά χτυπήσει, γιά τό... «Σύνταγμα τοΰ 1973», γιά τό «Πολυτεχνείο», πού τά παιδιά «μας δώσατε τον τίμιον άρτο, διαμελίζοντας τό σώμα σας»... Τό ποίημα αυτό είναι τό μοναδικό μή στρατευμένο, πού θά τό διαβάζω κάθε φορά πού θά φέρνω στή σκέψη μου τό Πολυτεχνείο, τό άπαρτο μέσα στους αιώνες Κάστρο της ελευθερίας.

Ακόμα θά σέ κρατήσει κοντά του ό ποιητής μέ τό ποίημα του «ΜΠΟ-ΜΠΥΣΑΝΤΣ», πού αντιτάχθηκε μπροστά «σέ μιά λύκαινα δυναστεία/ πού 'χει τή γλώσσα σκορπιού αλειμμένη στο μέλι/ και τήν παλάμη σίδερο γαντοφορεμένο». Είναι αλήθεια ότι άντικρύζεσαι μ' έναν ποιητή «κατ' έπίγνωσιν», πού ό λόγος του έχει βάθος, πλάτος κι εμβέλεια. Ό ποιητής πού θά σοΰ εξομολογηθεί στην αρχή, ότι: «Μέσα στά βάθη τοΰ είναι μου πού μυστικά φυσάει/ ένα δοξάρι ακοίμητο δουλεύει τό σκοπό του».

Δελτίο Νέου Κύκλου Κων/ποιλιτών Απριλίου 1982

Ετικέτες:

ΝΤΙΝΟΣ ΒΛΑΧΟΓΙΑΝΝΗΣ

PECTORE AB IMO

ΕΚ ΒΑΘΕΩΝ

εφ. ΠΩΓΩΝΗΣΙΑ αρ φυλ. 36/1982, υπο Κ.Θ. Βασαγιάννη για το "Pectore ab imo"

Κώστας Τσιλιμαντός — Thu, 12 Jul 2012 19:51:24 +0000

... «Μέσα στα βάθη του είναι μου πού μυστικά φυσάει ενα δοξάρι ακοίμητο δουλεύει το σκοπό του/...».

Παρμένοι οι παραπάνω στίχοι από την πρόσφατη ποιητική συλλογή του συμπατριώτη ποιητή Κώστα Τσιλιμαντού, μας δίνουν με την πρώτη κιόλας στιγμή την κύρια εικόνα της σκέψης κι έκφρασης του ποιητή. Μελετώντας το δημοσιευμένο έργο του παρατηρούμε δίχως καμιά δυσκολία το ύψος της λυρικότητας και τεχνικής των στίχων του πού ενισχύουν έτσι το πιστεύω μας, ότι στ' αλήθεια ένα δοξάρι ακοίμητο δουλεύει στα τόσα νοήματά του, με σωστή εφαρμογή της απόλυτης τεχνικής και του λυρισμού πού αποδίνει το καλά κρατημένο δοξάρι. Και θα πρέπει εδώ να τονίσουμε ότι είναι αδύνατον στον περιορισμένο χώρο του προκείμενου ενημερωτικού σημειώματος μας, να δώσουμε ολοκληρωμένη την εικόνα πού δημιουργήσαμε από την μελέτη της ποιητικής συλλογής «Έκ Βαθέων», όπως επίσης είναι αρκετά δύσκολο να χαρακτηρίσουμε εκείνα τα «κομμάτια» πού ιδιαίτερα μας έκρουσαν ευαίσθητες χορδές. Και τούτο γιατί ό,τι κι' αν διαβάσεις μέσα σ' αυτή τη συλλογή, έχει το δικό του χρώμα, την ξέχωρη εικόνα του, τη δική του μορφή. Σε «μεταφέρει» ή εικόνα τής ΠΩΓΩΝΙΑΝΗΣ, σ' αναβαπτίζει το

----------------------
ΠΩΓΩΝΙΑΝΗ

Βαθύς ο αχός τοϋ ποταμού μιλεί στα περασμένα.

Πρόβαλες κόσμε αλλοτινέ ως από φύλλα μέσα

ρόδου πού σκάει στό πρώτο φως, μνήμης πού υγράθη ωραίας!

Νερά, πλατάνια, γή ησκιερή, τ' αποσταμένο πνεύμα

πού δρόσισες, δέξου, καλή, τό ευχαριστώ καί χαίρε.

----------------------
«κιτροπερίβολο φως» του Περιβολιού, σε καθηλώνει το ΡΕCΤΟΚΕ ΑΒ ΙΜΟ, σε προβληματίζουν τα ΤΟΥ ΟΝΕΙΡΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΟΥ και το όλο πνευματικό έργο του συμπατριώτη μας σε υποχρεώνει να μην αφήσεις έστω και στίχο έξω απ' των ματιών σου το πλήρωμα αλλά και της σκέψης το δούλεμα. Εμάς ό συμπατριώτης ποιητής μάς γοήτευσε και μάς ενθουσίασε κι' ας μάς επιτρέψει να τον ευχαριστήσουμε για τούτη την ώρα του πνευματικού μας πανηγυριού και σαν άνθρωποι πού αγαπάμε το λόγο, να τον παρατρύνουμε για μεγαλύτερους κόπους, πού θ'αποφέρουν καρπούς, για την πνευματική μας γεύση. Ιδιοτέλεια; "Όχι. Αγάπη και συμπαράσταση στο έργο-νέων πνευματικών ανθρώπων πού έχουν κοινές με όλους μας ρίζες.

Ετικέτες:

Απόστολος Τζαφερόπουλος έγραψε για το "ΕΚ ΒΑΘΕΩΝ", 1989 Δες υποσημείωση.

Κώστας Τσιλιμαντός — Thu, 12 Jul 2012 19:42:53 +0000

Αν καταπιανόμαστε στην τοπική αυτή εφημερίδα με την παρουσίαση μιας ελλαδικής ποιητικής συλλογής, αυτό γίνεται για τον ειδικό λόγο, ότι ο ποιητής υπήρξε εκπαιδευτικός, που υπηρέτησε παλαιότερα στο Ζωγράφειο. Συνεπώς, πολλοί ομογενείς, ιδίως συνάδελφοι του, αλλά και μαθητές του, θα θυμηθούν τον Κώστα Τσιλιμαντό. Τον πρόσχαρο και εκδηλωτικό άνθρωπο. Τον ευσυνείδητο και υπεύθυνο καθηγητή- Τον καταρτισμένο φιλόλογο. Το ανήσυχο ερευνητικό του πνεύμα. Την άπληστη και ακόρεστη δίψα της ψυχής του.

Ο υπογράφων είχε την ευκαιρία να τον γνωρίσει προσωπικά κατά τη διετή μετεκπαίδευση του στο Διδασκαλείο Μέσης Εκπαίδευσης, να εκτιμήσει όλα αυτά τα προσόντα του και να επικοινωνήσει μαζί του σε θέματα των κοινών σπουδών τους με τρόπο δημιουργικό, ακόμη και μέσα από τις διαφωνίες τους.

Σε όλα αυτά, που με νοσταλγία επαναφέρουμε στη μνήμη μας, έρχεται να προστεθεί σήμερα και μια άλλη πλευρά του αγαπητού Κώστα, την οποία δεν γνωρίζαμε. Το χάρισμα του να εκφράζεται και ποιητικά. Καρπός της ιδιαιτερότητάς του αυτής είναι η συλλογή ποιημάτων του με τίτλο "Ρectore ab imo" (Εκ Βαθέων).

Στον αναγνώστη της συλλογής, που δεν γνωρίζει προσωπικά τον ποιητή, γίνεται αμέσως αντιληπτή η ιδιότητα του φιλολόγου. Η συχνή αναφορά του στην ελληνική και λατινική αρχαιότητα με τη μορφή τίτλων, ονομάτων, λέξεων και φράσεων, ακόμη και υπαινιγμών προδίδει τον κλασικό φιλόλογο. Αλλά και η νεοελληνική και θρησκευτική παράδοση και γραμματεία, που κατέχει σημαντική θέση στις συνθέσεις του, συμβάλλουν και αυτές στην αποκάλυψη αυτή.

Όλα αυτά τα στοιχεία, όχι μόνον αφομοιωμένα, αλλά και αναπλασμένα, εντάσσονται λυρικά στη σύγχρονη πραγματικότητα και προβληματική, τόσο του στοχασμού, όσο και του αισθήματος, και αναμοχλεύουν δυναμικά εμπειρίες, βιώματα και πόθους του σημερινού ανθρώπου. Μια δυναμική, που αναδύεται "εκ βαθέων", για να φθάσει στην επιφάνεια με τη μορφή στίχων.

Χαρακτηριστικά της ποίησης του : Η συμπάθεια του προς τον πάσχοντα συνάνθρωπο του, τον καταπιεζόμενο από καθεστώτα, ή συμβατικότητες και αδικίες κοινωνικές.
Η άδολη και ολοκάθαρη αισθηματολογία του. Η γλυκεία νοσταλγία του παρελθόντος (από την πόλη μας, θυμάται τα Θεραπειά).

Και οι ορίζοντές του πλαταίνουν ακόμη περισσότερο, καθώς προβάλλει τους πολιτικούς - όχι κομματικούς - προσανατολισμούς του. Σαν κάθε άξιος ποιητής αφουγκράζεται το πολιτικό παρόν και οραματίζεται - αδιόρθωτα και ακούραστα ρομαντικός - ένα πολιτικό γίγνεσθαι λυτρωτικό.

Η εμβέλειά του προχωράει και σε πανανθρώπινα ιδανικά. Χλευάζει την ανθρώπινη μωρία, που αιματοκυλίει αστόχαστα τον ωραίο μας κόσμο. Υψώνει κραυγή διαμαρτυρίας. Μια κραυγή που πηγάζει από την ανθρωπιστική του παιδεία και το χριστιανικό κήρυγμα της αγάπης.

Όμως δε χάνει την αισιοδοξία του. Γιατί πρέπει να το πούμε κι αυτό :

Το στίγμα της διάθεσής του είναι η χαρά της ζωής, όπως μαρτυρεί και ο στίχος :

"Ολόθερμα μέσα μου παντού, άνοιξη αναχαράζει". Μια διάθεση που ξεπηδάει και στις πιο μαύρες στιγμές του λογισμού του, όπως στο "Ακροτελεύτιο" όπου καταλήγει :
Δε γίνεται η ζωή τη Ζωή να θανατώσει,
θαρθεί το πλήρωμα,
που όλα τούτα θα τ'αλέσει μέσα σ'ένα φύλλο.
Κάτω απ'τη μαύρη θάλασσα
Τα υπόγεια ρεύματα δουλεύουν.
Μέσ'απ'τη νύχτα θα γεννηθεί η ημέρα
σε νέα τροχιά...

Το κείμενο αυτό πρωτοδημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΗΧΩ της Πόλης,14-09-1987, όπου προτάσσεται επίλογος και βιογραφικό σημείωμα της εφημερίδας και στη συνέχεια το κείμενο του Α. Τζ. αναδημοσιεύτηκε στο βιβλίο του ΟΔΟΣ ΠΕΡΑΝ το 1989.

Ετικέτες:

Απόστολος Τζαφερόπουλος

ΕΚ ΒΑΘΕΩΝ

PECTORE AB IMO